Đạo diễn lừng danh Trương Nghệ Mưu đã phải

hầu tòa

vì bị cáo buộc vi phạm bản

quyền về

Na hý

, một loại hình ca kịch nổi tiếng với những chiếc mặt nạ nhiều màu

sắc có nguồn gốc ở An Thuận, tỉnh Quý Châu, Tây Nam Trung Quốc.

Na hý được coi

là một di sản văn hóa phi vật thể của Trung Quốc và đạo diễn Trương đã giới

thiệu loại hình ca kịch này trong bộ phim

Thiên lý tẩu đơn kỵ

(2005).

Vi phạm bản quyền?

Ngày 11/5, tòa án quận Tây Thành ở Bắc Kinh đã xét xử vụ kiện này. Nguyên đơn là

cơ quan quản lý văn hóa thành phố An Thuận. Họ kiện đạo diễn họ Trương và nhà

sản xuất Zhang Weiping cùng công ty phát hành phim vì trong “Thiên lý tẩu đơn

kỵ”

đã không nêu rõ Na hý có nguồn gốc ở An Thuận.

Có tổng cộng tám nghệ sĩ trình diễn ca kịch đã được Trương Nghệ Mưu tuyển chọn

từ thành phố An Thuận trước khi họ tới Lệ Giang ở tỉnh Vân Nam tham gia đóng bộ

phim trên. Thế nhưng, trong

“Thiên lý tẩu đơn kỵ,”

lại không hề đề cập đến việc

Na hý có nguồn gốc ở An Thuận do đó khiến nhiều khán giả lầm tưởng rằng đây là

một loại hình ca kịch của Vân Nam.

Zhan Xueyan, một nghệ sĩ trình diễn Na hý trong phim

“Thiên lý tẩu đơn

kỵ,”

đã

xuất hiện tại tòa làm nhân chứng. Ông cho biết các nghệ sĩ đã trình diễn hai vở

ca kịch trong phim và chúng chẳng có khác biệt nào so với tác phẩm gốc về trang

phục và động tác.

Tuy nhiên, luật sư của

Trương Nghệ Mưu

nói rằng lời buộc tội

đó không có giá trị vì ở Trung Quốc chẳng có điều luật nào về vi phạm bản quyền

di sản văn hóa phi vật thể. Hơn nữa, trong phim cũng không có bất cứ chi tiết

nào khẳng định Na hý có nguồn gốc ở Vân Nam.

Phiên tòa đã được hoãn lại sau khi phía bị đơn từ chối chấp thuận yêu cầu của

bên nguyên là đưa tên thành phố An Thuận vào cảnh có màn trình diễn Na hý trong

các bản phim phát hành sau này.

Tranh cãi

Vụ kiện này đã gây sự quan tâm đáng kể trong làng báo cũng như công chúng Trung

Quốc. Theo nhà bình luận Wuyue Sanren thì: “Công việc của đạo diễn là minh họa

chủ đề phim bằng việc sử dụng nhiều yếu tố nghệ thuật khác nhau. Tôi nghĩ chúng

ta không nhất thiết phải rạch ròi giữa loại hình nghệ thuật thực thụ và cách

biểu đạt trong một tác phẩm nghệ thuật nào đó. Tuy nhiên, ở trường hợp này, các

nhà làm phim nên nêu rõ Na hý có xuất xứ ở An Thuận.”

Còn Liu Shuliang, giáo viên về diễn xuất tại Đại học Truyền thông Trung Quốc,

kêu gọi nên có luật bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể. Không có sự bảo vệ pháp

lý thì việc không nêu nguồn gốc của Na hý trong phim chỉ được coi là một thiếu

sót.

“Chúng ta không có một bộ luật rõ ràng nào để bảo vệ những di sản văn hóa

như vậy ở Trung Quốc và thông thường, các nhà làm phim cho đó là một sự hiển

nhiên khi đưa vào tác phẩm của mình bất cứ thứ gì. Các nhà làm phim phương Tây

rất chú trọng tới vấn đề này nên họ thường nêu nguồn gốc của những gì phát sóng

trên truyền hình và sử dụng trong phim,” ông Liu nói./.

(TT&VH/Vietnam+)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *